Nieuwe website Letterkundig Museum

De studiezaal is morgen gesloten. Harry Mulisch vervangt ’s middags de over Uruzgan gestruikelde Plasterk bij de opening van het vernieuwde Letterkundig Museum. In stilte is nu ook de website vervangen. Het sierlijke rode LM-stempeltje heeft moeten plaatsmaken voor een tweekleurig logo.

De site opent met de mogelijkheid om twee filmpjes te starten. In de eerste lezing met lichtbeelden ontvouwt Jan Siebelink parallellen tussen Van Schendels De waterman en Bordewijks Bint en zijn eigen romans Knielen op een bed violen en Suezkade. De filmpjes zijn hip gemonteerd met tussenkopjes, intelligente deuntjes en kleureffecten. Zodra Siebelink over Anna Blaman begint te kletsen, verschijnen er rechts van hem twee portretfoto’s van een wat ongelukkig kijkende schrijfster, en als hij de rel rond Eenzaam avontuur vertelt, zien we het omslag van de eerste druk op de boekenkast geprojecteerd. Technisch van hoge kwaliteit vergen de filmpjes veel van een iets oudere laptop.

Anna Enquist herinnert zich in de tweede lezing met lichtbeelden hoe haar leraar Couperus afschilderde als een man in roze-fluwelen kamerjas. Daarna vat ze Reve samen, die ‘schrijnende en ellendige dingen weet te verwoorden in een taal en beeldspraak die ontzettend geestig is’. Met Vasalis heeft Enquist gemeen dat ze twee beroepen (psychotherapeut, dichter) combineert.

Hoewel de begeleidende teksten soms worden ontsierd door typefouten (‘gebeelhouwde’, ‘Hermans Schönfeld Wichers’) en onjuistheden (Belcampo woonde aan het Schuitendiep, niet Spilsluizen, dat was Hermans), is er veel nieuws te vinden. Het LM beschikt eindelijk over een FAQ. Leukste, veelgestelde vraag: ‘Ik heb in eigen beheer een boek uitgegeven, heeft het museum belangstelling voor mijn manuscript?’ Het antwoord laat zich raden.

De 100 gelukkige auteurs uit Het Pantheon hebben elk een drieregelige biografie gekregen, die soms wat willekeurig oogt en dan weer ongelukkig uitpakt. Carry van Bruggen? ‘De Nederlandse Virginia Woolf. Na haar scheiding leeft zij, als alleenstaande vrouw met twee kinderen, van de pen. Overlijdt na ernstige depressies, waarschijnlijk aan een overdosis slaapmiddelen.’ Niets over Eva of Prometheus. J.C. Bloem? ‘Burgemeesterszoon Jakobus Cornelis Bloem leeft met gepaste tegenzin. Zijn ideaal is een makkelijk baantje dat genoeg oplevert voor de enige passie die hij schijnt te hebben: boeken.’ Niets over zijn dichterschap.

Regelrechte aanwinst is een nieuw Literair Centrum, waarin op den duur alle Nederlandse auteurs een biografie wordt aangemeten. Deze levensbeschrijvingen zijn zeer geschikt voor middelbare scholieren: het debuut van Achterberg is ‘een zeer zeldzaam collectors item’. Elke auteur krijgt een carrousel van plaatjes cadeau. Eindelijk is te zien wat voor rijk materiaal het depot bewaart: foto’s, drukproeven, handschriften, huwelijksaankondigingen, lidmaatschapskaarten, etc. Over curiosa wordt ook niet meer lullig gedaan. De trombone van F.B. Hotz hoort er gewoon bij. Zelfs het manuscript van Joe Speedboot flitst langs.

Bandini

De Amerikaanse schrijver John Fante (1909-1983) schiep zijn eigen alter ego: Bandini. Arturo Bandini komt prominent voor in vier van zijn romans. Sinds de jaren tachtig staat Fante weer in de belangstelling: in 1997 werd het tijdschrift Bunker Hill in het leven geroepen, waarin veel aandacht voor buitenlandse literatuur. Dreams from Bunker Hill (1982) is het laatste boek dat tijdens Fantes leven verscheen. Fantes boeken werden ook naar het Nederlands vertaald.

Jasper Henderson, Jaap Scholten en Martijn Kempe richtten in 2001 een uitgeverij op: Bandini. In een oplage van 376 genummerde en gesigneerde exemplaren sturen zij literaire teksten de wereld in. De boekjes zijn niet te koop in de winkel, de uitgeverij heeft geen website, abonneren is niet mogelijk. Fondslijst? Ha! Met moeite kunnen we de volgende uitgaven traceren:

– Jaap Scholten: Mercedes. Een wintervertelling. Amsterdam, Bandini, 2001.
– Adriaan Jaeggi: Jij en Ik en Eenzaam. Amsterdam, Bandini, 2002.
– Charles Bukowski: Herrie & Hartstocht. Amsterdam, Bandini, [juni] 2003.
– Adriaan Jaeggi, Jaap Scholten & Tommy Wieringa: Drie liefdesgeschiedenissen/Három szerelem története. Amsterdam/Boedapest, Bandini, [juni] 2007. Tweetalige uitgave.
– Tommy Wieringa: Ballon. Amsterdam, Bandini, [mei] 2009.

Aanvullingen op deze checklist zijn van harte welkom.

Tzum, Tzum, Tzum

1. In het kader van de Tzum-prijs voor de mooiste zin in verhalend proza werd Tommy Wieringa gisteravond bij Pauw & Witteman gevraagd een mogelijke kandidaat voor te stellen uit zijn nieuwe roman Caesarion.

Wieringa: ‘Daarmee nomineer ik mezelf voor zo’n prijs waarmee die op voorhand verloren is.’
Pauw: ‘Je hebt ‘m toch al gehad.’
Wieringa: ‘Ja, maar er heeft nog nooit iemand twee keer de Tzum-prijs gewonnen.’
Witteman: ‘Dat gaat niet gebeuren.’

Vervolgens legt Wieringa (vanaf 12 minuut 13) uitvoerig uit wat deze ‘hele elegante prijs’ is en hoe hij hem kreeg uitgereikt.

2. Hier kunt u de mooiste zin van 2008 voordragen voor de Tzum-prijs.

3. Hoofdredacteur Roos Custers gaf een lang interview aan het Dagblad van het Noorden.